تحریریه پارسینه - گروه اجتماعی: در اردیبهشت ماه که گذشت، طرح تشکیل استان کرمان جنوبی در مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شد، این در حالی است که ایجاد استانی جدید در دل استانِ کنونیِ کرمان، چند سالی است که مطرح شده و حتی اخباری ضد و نقیض مبنی بر اینکه کدام شهر (بم یا جیرفت) به عنوان مرکز این استان جدید اعلام خواهد شد، مدتی در صدر خبرها بوده است. در این میان، این پرسش مطرح میشود که فواید اجرای چنین طرحی چه خواهد بود؟
استانی جدید در دل استان کرمان
با این همه، طرح ایجاد استانهای جدید در دل استان کرمان، در سالهای اخیر و به اشکال گوناگون همواره مطرح بوده است. پس از تقسیم استان خراستان به سه استان خراسان شمالی، جنوبی و رضوی، اکنون استان کرمان بزرگترین استان کشور است و به همین دلیل، بحث تقسیم این استان به چند استان (سه، چهار و حتی پنج) مطرح شده و نام شهرهایی از جمله رفسنجان، سیرجان، بم و جیرفت به عنوان مراکزی برای استانهای جدید به میان آمده است.
به عنوان نمونه، پیشنهادی برای تشکیل استان «سبزواران» یا کرمان جنوبی (بهطور دقیقتر جنوب غربی استان کرمان) به مرکزیت جیرفت مطرح شده که از شهرهای جیرفت، قلعه گنج، کهنوج، منوجان، عنبرآباد تشکیل خواهد شد. پیشنهادی دیگر برای تشکیل استان «سمنگان» در میان است که بر مبنای آن، استانی در غرب استان کرمان به مرکزیت شهر سیرجان شکل میگیرد.
نمایندگان به دنبال چه چیزی هستند؟
با این همه هنوز مشخص نیست طرح مورد نظر نمایندگان مجلس برای تشکیل استان جدید، شامل چه قسم تقسیماتی خواهد بود. همین چند وقت پیش بود که ذبیح الله اعظمی، نماینده شهرستانهای جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی، در مورد تشکیل استان کرمان جنوبی گفت: فاصله مرکز استان تا شهرستان منوجان ۵۰۰ کیلومتر است و چنانچه استاندار و مسئولی بخواهد در شهرستان حضور پیدا کند، هزار کیلومتر باید فاصله برای رفت و آمد طی کند، همین مسائل موجب شده است که مسئولان و مدیران استان کمتر به جنوب استان سر بزنند و این مسئله یکی از عوامل عدم توسعه جنوب استان کرمان شده است.
او ادامه داد: مساحت شهرستانهای جنوبی استان کرمان شامل جیرفت، عنبرآباد، فاریاب، کهنوج، رودبار جنوب، کهنوج، منوجان و قلعه گنج در حدود ۳۸ هزار کیلومتر است و این شهرستانها دارای فرهنگ و اقتصاد مشترک هستند. از نظر جغرافیایی هم این شهرستانها به گونهای در این محدوده قرار گرفته اند که میتوانند به عنوان یک استان جدا شوند.
فواید این طرح چه خواهد بود؟
این در حالی است که به نظر میرسد وسعت بالای استانها، عملاً مانعی در برابر توسعه آنها هم بوده است. در واقع، همان دلیلی که موجب تقسیم استان خراسان به سه استان مجزا شده، در مورد استان کرمان و استانی همچون استان سیستان و بلوچستان هم مدخلیت دارد.
بر این اساس، در استان کرمان، در وضعیت کنونی، بیشترین میزان محرومیت و کمترین میزان احداث زیرساختها را در مناطق دور افتاده از مرکز استان میتوان یافت. به عنوان مثال، فاصله قلعهگنج در جنوب کرمان با مرکز استان ۳۹۰ کیلومتر و فاصله ریگان در شرق استان، تا شهر کرمان ۳۰۰ کیلومتر است. این فاصله زیاد باعث مشکلات زیاد و ایجاد محرومیت و عدم توزیع مناسب منابع بین شهرستانها است.