به گزارش مشرق، سیاستهای اقتصادی دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا به نظر هم حزبیهای خودش منافعی برای مردم این کشور به همراه داشته است ولی برخی از سیاسیون داخل حزب جمهوریخواه نیز بر این باور هستند که به احتمال زیاد این سیاستها در بلندمدت به یک جنگ تجاری در جهان و شکست آمریکا در برابر قدرتهای اقتصادی دیگر منجر خواهند شد.
ترامپ پیش از انتخابات اقدام در پنج حوزه اصلی اقتصاد این کشور را به طرفدارانش وعده داده بود کاهش مالیات، تعرفه های ۱۰ تا ۲۰ درصدی علیه همه شرکای تجاری ایالات متحده و ۶۰ درصدی علیه چین، اخراج بسیاری از مهاجران غیرقانونی، به راه انداختن موج مقررات زدایی اقتصادی و اصلاح بنیادی بی نظمی و کاهش نیروهای دولت فدرال تا اینجا عمل شده است ولی ترامپ به این مساله اشاره نکرده که تبعات این سیاستها چه خواهد بود. اینکه ترامپ واقعاً در هر حوزه سیاستی چه میخواهد، روشن نیست. همچنین مشخص نیست که او در صورت مواجهه با مقاومت در داخل یا خارج چگونه پاسخ خواهد داد.
ترامپ قصد دارد از تعرفهها به عنوان اهرمی برای مذاکره در مورد منافع ایالات متحده آمریکا استفاده کند. اگر چنین است، نتیجه به نحوه واکنش سایر کشورها بستگی دارد. قدرتهای تجاری بزرگی مانند چین و اتحادیه اروپا، احتمالاً اقدامات تلافی جویانه هدفمند را آغاز خواهند کرد اما همچنین به دنبال مذاکره خواهند بود.
هفته پیش ترامپ جدیدترین تعرفههای دولتش یعنی تعرفه ۲۵ درصدی بر خودروهای وارداتی را رونمایی کرد که با واکنش شدید کشورهای اروپایی مثل آلمان روبرو شد. «روبرت هبک» وزیر اقتصاد آلمان در همان ساعات اولیه انتشار خبر در واکنش به این تعرفهها گفت که کشورش «پاسخ قاطعانه» به این اقدام ترامپ خواهد داد. دیگر کشورها نیز تقریباً پاسخهای مشابهی به تعرفههای خودرویی ترامپ نشان دادند.
با حذف میلیاردها یورو از سهام خودروهای آلمان، هبک خواستار اتخاذ یک موضع سخت شد. وی در بیانیهای گفت: «آنچه اکنون مهم است، پاسخ قاطعانه اتحادیه اروپا به این تعرفههاست. باید روشن باشد که ما این دروغگویی را نخواهیم پذیرفت.» وی افزود که اتحادیه اروپا باید به دنبال راهحلی از طریق مذاکره باشد.
«اورسولا فون در لاین» رئیس کمیسیون اروپا نیز این اقدام را «برای مشاغل بد و برای مصرف کنندگان بدتر» توصیف کرد. «مارک کارنی» نخست وزیر کانادا، این تعرفه ها را حمله مستقیم به کارگران کانادایی خواند و گفت که اقدامات تلافی جویانه در حال بررسی است. کارنی به خبرنگاران در اتاوا گفت: «ما از کارگران خود دفاع خواهیم کرد، از شرکت های خود دفاع خواهیم کرد، از کشور خود دفاع خواهیم کرد و با هم از آن دفاع خواهیم کرد.»
وزارت خارجه چین نیز اعلام کرد رویکرد ایالات متحده آمریکا قوانین سازمان تجارت جهانی را نقض و سیستم تجاری چندجانبه را تضعیف میکند و برای حل مشکلات مفید نیست. «گوئو جیاکان» سخنگوی این وزارتخانه گفت: «توسعه و شکوفایی هیچ کشوری با اعمال تعرفهها به دست نمیآید.»
«شیگرو ایشیبا» نخست وزیر ژاپن نیز در واکنش به تعرفههای جدید ترامپ گفت که توکیو «همه گزینهها» را در برخورد با تعرفههای جدید روی میز خواهد گذاشت و کره جنوبی نیز اعلام کرد که تا ماه آوریل یک واکنش اضطراری برای صنعت خودروسازی خود که به شدت آسیب دیده است، ارائه خواهد کرد.
«لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا» رئیسجمهوری برزیل هم گفت که ترامپ با اعمال تعرفههای اضافی به اقتصاد آمریکا آسیب میزند؛ وی همچنین متعهد شد که برزیل در مورد وضع مالیات بر فولاد به سازمان تجارت جهانی شکایت میکند.
در همین حال، کارشناسان تجارت جهانی انتظار دارند که نه تنها در صنعت خودرو بلکه در دیگر صنایع با افزایش قیمتها شاهد یک بینظمی و آشفتگی در بازار تجارت جهانی خواهیم بود. به گفته این کارشناسان، تعرفههای آمریکا میتوانند به یک جنگ تجاری منجر شوند اما این بستگی به واکنش طرفهای مقابل دارد.
در سالهای اخیر، شاهد بودیم که افزایش تعرفههای آمریکا بر کالاهای چینی باعث شد چین نیز تعرفههای متقابلی اعمال کند که این امر به تشدید تنشهای تجاری میان دو کشور انجامید. اگر کشورهای دیگر نیز سیاستهای مشابهی را اتخاذ کنند، ممکن است یک چرخه انتقامی از افزایش تعرفهها ایجاد شود که در نهایت به کاهش تجارت جهانی، افزایش قیمت کالاها، و کاهش رشد اقتصادی منجر شود. اما اگر طرفهای درگیر به مذاکره روی بیاورند و توافقهای جدیدی صورت گیرد، میتوان از یک جنگ تجاری تمامعیار جلوگیری کرد