میخائیل اولیانوف روز شنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: «ما قاطعانه با هرگونه تهدید به استفاده از زور از سوی ایالات متحده علیه ایران مخالفیم؛ چه برسد به تهدید حمله نظامی علیه تأسیسات هستهای. ما اینگونه سیاستها را محکوم میکنیم. روسیه همواره بر این باور بوده است که تنها راهحل مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران، مسیر دیپلماتیک است.»
وی با اشاره به تناقض در سیاستهای واشنگتن گفت: «ما اکنون با یک پارادوکس مواجه هستیم. برجام، یک توافق چندجانبه بود که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ به درستی اجرا میشد و هدف آن، حلوفصل تمامی پرسشها درباره برنامه هستهای ایران از طریق سیاسی و دیپلماتیک بود. اما در سال ۲۰۱۸، دونالد ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود، بهصورت یکجانبه از این توافق خارج شد و سیاست موسوم به فشار حداکثری را علیه ایران اعمال کرد.»
"برنامه هستهای صلحآمیز ایران تحت نظارت مستمر آژانس قرار دارد. اقدامات نظارتی در ایران، از سطح نظارت بر سایر کشورهای غیرهستهای نیز شدیدتر است."
دیپلمات ارشد روسیه در وین بیان داشت: «اکنون، پس از گذشت هفت سال، بهوضوح میبینیم که این سیاست کاملاً شکست خورده است. ایالات متحده به هیچیک از اهداف اعلامشده خود نرسید؛ بلکه نتیجهای کاملاً عکس حاصل شد. ایران ظرفیتهای هستهای خود را بیش از پیش توسعه داده و این امر باعث نگرانی کشورهای غربی شده است. این در حالی است که هدف اصلی برجام، دقیقاً رفع این نگرانیها برای همیشه بود.»
اولیانوف افزود: «آنچه اکنون شاهد هستیم، آن است که دولت آمریکا سطح تنش را بیش از پیش بالا برده و به تهدیدهای نظامی و اعمال فشار متوسل شده است. با این حال، ترامپ همچنان مدعی است که خواهان رسیدن به یک توافق است. اگر چنین است، تنها راه واقعی برای دستیابی به توافق، دیپلماسی است، نه تهدید یا استفاده از زور.»
سفیر روسیه در بخش دیگری از این مصاحبه یادآور شد: «نکته مهم دیگری که در این زمینه نباید نادیده گرفته شود این است که ایران بهعنوان یک کشور غیرهستهای، عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) است. این پیمان، سنگبنای معماری امنیت بینالمللی محسوب میشود و ایران تأسیسات هستهای خود را تحت نظارت جامع آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داده است.»
وی با بیان اینکه «برنامه هستهای صلحآمیز ایران تحت نظارت مستمر آژانس قرار دارد»، افزود: «اقدامات نظارتی در ایران، از سطح نظارت بر سایر کشورهای غیرهستهای نیز شدیدتر است.» سفیر روسیه خاطرنشان کرد: «بارها، از جمله بهتازگی توسط دستگاه اطلاعاتی آمریکا، تأیید شده است که هیچ نشانهای دال بر تلاش ایران برای ساخت سلاح هستهای یا انجام فعالیتهایی در این راستا وجود ندارد.»
اولیانوف بازگشت فوری به مسیر گفتوگو و مذاکرات «حرفهای، بدون تهدید و باجگیری تحریکآمیز» درباره مسائل مرتبط با برنامه هستهای ایران را امری ضروری دانست و تصریح کرد: «این تنها راه واقعگرایانه و بالقوه ثمربخش در مسیر پیشرو است.»
به گزارش ایرنا، برنامه صلحآمیز هستهای ایران همواره تحت فشارهای سیاسی و اتهامات بیاساس غرب قرار داشته است. پیش از برجام، کشورهای غربی با امنیتیسازی این موضوع، تلاش کردند با ابزار تحریم و تهدید نظامی علیه ایران اقدام کنند، اما بسته شدن پرونده «ابعاد احتمالی نظامی» (PMD) در سال ۱۳۹۴، این بهانه را از میان برداشت.
ایران پس از امضای برجام به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال ۱۳۹۷ بهطور یکجانبه از توافق خارج شد و اروپا نیز نتوانست تعهدات خود را اجرا کند. در نتیجه، ایران در چارچوب حقوق برجامی خود، گامهایی در کاهش تعهدات برداشت. مذاکرات احیای برجام نیز به دلیل تعلل و زیادهخواهیهای غرب به نتیجه نرسید.
با این وجود، ایران همچنان به تعامل دیپلماتیک و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داده و تأکید کرده است که در صورت بازگشت طرفهای مقابل به تعهدات خود، آماده احیای توافق است. مذاکرات اخیر با تروئیکای اروپایی در ژنو و گفتوگوهای سه جانبه پکن نیز نشاندهنده تمایل تهران به حلوفصل موضوع از طریق دیپلماسی، مشروط به ارائه ضمانتهای واقعی برای رفع تحریمهاست. ایران بارها تأکید کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار و قابلاعتماد که تحریمها را بهصورت تضمینشده لغو کند و مانع از سوءاستفاده در آینده شود، آمادگی دارد.
این در حالی است که رئیسجمهوری آمریکا بار دیگر به ادبیات تهدید و زور متوسل شده و بهصراحت جمهوری اسلامی ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده است. دونالد ترامپ هفته پیش در مصاحبه با شبکه انبیسی نیوز مدعی شد: «اگر توافق نکنند، بمباران خواهند شد.»
در پی این تهدید، مدیرکل آمریکای وزارت امور خارجه، سرپرست سفارت سوئیس در تهران را بهعنوان حافظ منافع آمریکا احضار و یادداشت رسمی هشدار جمهوری اسلامی ایران را به وی ابلاغ کرد. در این جلسه اظهارات تنشزا و غیرقانونی رئیسجمهوری آمریکا محکوم و بر عزم جدی ایران برای واکنش قاطع و فوری به هرگونه تهدید تأکید شد.
در همین حال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، تهدید رئیسجمهوری آمریکا را «تقابل آشکار با ذات و جوهره صلح و امنیت بینالمللی» توصیف و تصریح کرد: «چنین تهدیدی نقض فاحش منشور ملل متحد و پشتپا زدن به رژیم پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. خشونت، خشونت میآورد و صلح، صلح میآفریند. ایالات متحده میتواند انتخاب کند؛ همراه با آثار و تبعاتش.»