فرارو- یکی از خطرناکترین اتفاقات روانشناسی ترید برای هر سرمایهگذار، "توهم اشتهای ریسک" است که با روح و روان تریدر بازی میکند و مادر سایر خطاهای رایج روانشناسی ترید است.
به گزارش فرارو؛ معاملهگران بازار ارز دیجیتال با این فرض وارد بازار میشوند که «ریسکپذیر» هستند و میتوانند در شرایط بحرانی تصمیمات منطقی بگیرند. اما در عمل، در مقابل نوسانات ناگهانی که جزو ویژگیهای اصلی بازار است، تمام اعتماد به نفسشان در هم میشکند و با تصمیمات بعدی خود غرق ضرر و زیان میشوند. از نظر روانشناسی ترید، اشتباه گرفتن «ریسکپذیری» با «توهم کنترل» یکی از رایجترین دلایل توهم اشتهای ریسک است. در این مطلب این توهم را کالبدشکافی کرده و راهکارهایی برای مهار آن ارائه میدهیم.
ریسکپذیری تعریف سادهای دارد و منظور از آن میزان سرمایهای است که یک معاملهگر حاضر است برای رسیدن به اهداف استراتژیک خود هزینه کند. سطح ریسک پذیری با توجه به بودجه و تجربه از فردی به فرد دیگر تفاوت دارد.
اما توهم اشتهای ریسک زمانی اتفاق میافتد که معاملهگر تصور میکند، چون در ذهن خود میتواند سناریوهای پرریسک را تصور کند، پس در عمل هم آماده قبول و مدیریت آنها است. پس ریسکپذیری خود را بالا میبرد. اما این فقط یک توهم است و به دنبال چند برد معاملهگر بر او چیره میشود و چنین میپندارد که بازار در مشت اوست.
در واقع، اشتهای ریسک واقعی فقط وقتی معنا پیدا میکند که معاملهگر با دید واقعگرایانه ریسک پذیری خود را تعیین کند و در شرایط واقعی بازار هم قادر باشد تصمیمات منطقی بگیرد.
در اکتبر ۲۰۲۳، وقتی بیتکوین بهطور ناگهانی از ۳۰٬۰۰۰ دلار به ۲۵٬۵۰۰ دلار سقوط کرد، هزاران تریدر خرد که وارد معاملات خرید شده بودند، لیکویید شدند. خیلی از آنها بعدها در شبکههای اجتماعی نوشتند که فکر میکردند آماده ریسک هستند، اما وقتی سقوط شروع شد، دچار ترس، تردید و در نهایت اشتباه در تصمیمگیری شدند.
بازار رمزارز بر خلاف بازارهای سنتی، به شدت تحت تأثیر فضای مجازی است. خبرهای جعلی، پامپهای سازمانیافته، کانالهای سیگنالدهی و تحلیلهای هیجانی توییتری، باعث میشود فضای واقعی ریسک در ذهن معاملهگران مخدوش شود.
برای مثال، در مارس ۲۰۲۴، شایعهای در توییتر مبنی بر پذیرش بیتکوین توسط اپل باعث پامپ ۷ درصدی در عرض دو ساعت شد. بسیاری از تریدرها بدون بررسی درستی خبر، وارد معامله شدند. اما با تکذیب خبر توسط مدیران اپل، بازار به سرعت اصلاح شد و قیمت بیتکوین ۹ درصد سقوط کرد.
یک معاملهگر تازهکار همه ۵۰ هزار دلار پسانداز زندگی خود را وارد یک معامله در بازار فیوچرز بیت کوین با اهرم ۱۰% کرده بود. با نوسان ۵ درصدی قیمت بیت کوین، این فرد کل سرمایه خود را از دست داد، چون هیجان ورود به معامله به اون فرصت نداده بود حد ضرر تعیین کند. بعدها در پست اینستاگرامیاش نوشت که از انتخاب خود مطمئن بود، اما بازار به او سیلی زد.
فومو یا ترس از دست دادن فرصت یکی از اصلیترین نیروهای محرک توهم اشتهای ریسک است. معاملهگران وقتی میبینند یک رمزارز در حال جهش سریع است، احساس میکنند که همین حالا باید معامله کنند وگرنه از این فرصت جا میمانند. در این شرایط ورود بیبرنامه و بدون استراتژی مشخص در میان معاملهگران شایع است.
از آنجایی که این معاملهگران معمولاً کفه سنگینتر را به پیشبینی خود اختصاص میدهند، هیچ سناریویی در صورت روند مخالف برای خود ترسیم نکردهاند و بدون آمادگی وارد منطقه ریسک میشوند. به همین دلیل از لحاظ روانشناسی بسیار آسیبپذیر و در معرض تصمیمات تکانشی قرار دارند.
داشتن دید واقع گرایانه از اشتهای ریسک، جزو اولین درسهای مدیریت ریسک است. چند راهکار ساده، اما حیاتی برای رها شدن از این ویروس همهگیر میان معاملهگران وجود دارد:
اولین راهکار تعیین دقیق و حساب شده ریسک قبل از هر معامله است. با پاسخ دادن به این سوال که در صورت شکست، حاضر هستم، چه مقدار از پولم را از دست بدهم، میتوانید به تخمین دقیقی از ریسک پذیری برسید.
در مرحله بعدی، شما باید با تعیین حد ضرر و حد سود ضامن اجرایی برای اولین راهکار ایجاد کنید. حد ضرر را دقیقا در همان نقطه ریسکپذیری خود بگذارید و اهرم خود را با همان میزان ریسک پذیری تنظیم کنید.
راهکار دوم، داشتن ژورنال ترید است که در آن قبل و بعد از هر معامله سیگنالها و دلایل ورود و نتیجه آن را ثبت میکنید. این تا حد زیادی شما را در جلوگیری از تصمیمات شتابزده یاری میکند.
راهکار سوم، شناخت سوگیریهای ذهنیتان است. احساساتی مانند توهم کنترل، فومو، تأییدطلبی، خوشبینی مفرط و انتقام از بازار دشمن معاملهگران هستند.